Mały Holender i Parafia św. Mikołaja w Żelichowie wyróżnione w ogólnopolskim konkursie Narodowego Instytutu Dziedzictwa

17 listopada 2017 roku w Opolu odbyła się Uroczysta Gala z okazji 25-tych Europejskich Dni Dziedzictwa. W czasie gali wręczono nagrody i wyróżnienia dla osób i instytucji, które brały aktywny udział w Europejskich Dniach Dziedzictwa. Dom podcieniowy “Mały Holender” p. Marka Opitza oraz Parafia Greckokatolicka p.w. św Mikołaja w Żelichowie przystąpiły do konkursu w kategorii “prelekcje, wykłady, warsztaty” w projekcie – “DOBRE SĄSIEDZTWO”.

Żuławski projekt oceniło i wyróżniło nagrodą 5 000 zł.  jury w następującym składzie: Iwona Solisz – wieloletni Opolski Konserwator Zabytków, Hubert Mącik – Miejski Konserwator Zabytków w Lublinie, Anna Czyżewska – prezes Stowarzyszenia Pracownia Etnograficzna, etnografka, animatorka społeczna i kulturalna, Jan Mencwel – kulturoznawca, pracownik Fundacji Pracownia Badań i Innowacji Społecznych „Stocznia”, Karol Mazur – kierownik Działu Edukacji Muzeum Powstania Warszawskiego, Filip Spek – Stowarzyszenie „Miasto Jest Nasze”, Beata Bauer – kierownik Działu Kształcenia i Wydawnictw Narodowego Instytutu Dziedzictwa Narodowego Instytutu Dziedzictwa.

W imieniu nagrodzonych nagrodę odebrał ks. Paweł Potoczny – proboszcz parafii greckokatolickiej p.w. św. Mikołaja w Żelichowie.

DZIAŁANIA W PROJEKCIE DOBRE SĄSIEDZTWO

Projekt 2016 dotyczy wspólnych działań edukacyjnych, prezentacyjnych Parafii Greckokatolickiej p.w. Św. Mikołaja oraz domu podcieniowego Mały Holender.

Miejsce –  Żelichowo gmina Nowy Dwór Gdański, pow Nowodworski.

Realizacja od kwietnia do grudnia 2016 r.

Średniowieczny kościół Świętego Mikołaja

Społeczność Grekokatolicka pojawiła się na Żuławach w ramach Akcji Wisła w końcu lat 40-tych XX w. W użytkowanie otrzymała średniowieczny (1352 r) kościół. Świątynia ma zachowane wyposażenie barokowe, i współczesny ikonostas co czyni ją wyjątkowym miejscem, gdzie można poczuć historią Żuław, w którą wplatają się losy wielu nacji. Społeczność parafii w ostatnich latach otwiera się na współpracę, podejmuje inicjatywy stwarzające ją jako lidera pojednania między narodami. Kościół wpisany jest do rejestru zabytków.

Mały Holender – dom podcieniowy

Efektem otwarcia jest współpraca z sąsiadem zza płota – domem podcieniowym Mały Holender – typowy żuławski dom przeniesiony na miejsce dawnych zabudowań gospodarczych plebanii pełni rolę muzeum, skansenu, pracowni gdzie właściciele organizują dla młodzieży szkolnej i turystów warsztaty regionalnych umiejętności (serowarzenie, tłoczenie jabłek, plenery fotograficzne, warsztaty zielarskie, robienia przetworów na zimę). Sprawdzeniem zapamiętania informacji o zabytku jest gra terenowa „Skarb Mennonity).  Dom podcieniowy wpisany jest do ewidencji zabytków.

Projekt „dobre sąsiedztwo” polegał na tym, że stworzyliśmy wspólną propozycję, gościnę w zabytkach.

Młodzież uczestnicząca w warsztatach umiejętności odwiedzała kościół, gdzie ksiądz witał, opowiadał o cerkwi i społeczności grekokatolickiej. Później wspólna wizyta na cmentarzu 11 wsi (też po sąsiedzku) gdzie chowano głównie mennonitów dopełniała żywą lekcję historii osadnictwa i wielokulturowości Żuław. Takich lekcji poglądowych w 2016 roku odbyło się około 40 (około 1000 osób) co jak na tego typu współpracę na Żuławach jest unikatowe.

Dla grup turystycznych odwiedzających miejscowość. Zainteresowanych kościołem gościliśmy w domu podcieniowym i na odwrót ksiądz zapraszał do kościoła. Dla większości odwiedzających zaskoczeniem była wyjątkowa historia i współczesna koegzystencja różnych społeczności. Była możliwość rozwiania różnych mitów, zrozumienia i podejmowania współpracy na przyszłość. W ramach obustronnej gościny miejsca odwiedziło około 600 osób.

Uczestnictwo w „Dniach otwartych żuławskich zabytków 2016” gdzie dom podcieniowy przyjmował gości na wykładzie Marty Koperskiej o historii domów podcieniowych na Żuławach a historyk Łukasz Kępski wspólnie z księdzem robił prezentację kościoła w świetle nowych odkryć archiwalnych.  Podczas dwóch dni dom i kościół odwiedziło ponad 100 osób.

Celem projektu jest pokazanie dobrych praktyk, że razem można więcej przekazać, zrozumieć zainteresować, wytłumaczyć zawile losy osadników na Żuławach. Cele krótko falowe zostały zrealizowane – duża ilość zainteresowanych zabytkami. Cele długofalowe – owocują dalszą współpracą, wspólnymi planami, propozycjami współpracy przy odnawianiu zabytków.

Organizacja – wspólna promocja, dom podcieniowy Mały Holender – organizacja warsztatów umiejętności wzbogacona o poznanie kościoła. Odpowiedzialność za organizację warsztatów Marek i Jacek Opitz – właściciele domu podcieniowego. Ksiądz Paweł Potoczny prezentacje kościoła organizacja wykładów podczas Dni otwartych żuławskich zabytków.

Kontynuacja w 2017 roku podobne działania sprawiły, że odwiedza nas więcej osób, zwiększyło się zainteresowanie mediów i osób, które chcą współpracować. Planujemy wydawanie rocznika. Jeden numer próbny już wyszedł kolejne planowane są pod nazwą „Przystań Żelichowo”.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *